Vriendenbezoekdag Elisabeth Weeshuis Culemborg

Vriendenbezoekdag Elisabeth Weeshuis Culemborg

Aarzelend, maar enthousiast begin van de Vriendenbezoekdagen
Zaterdag 16 maart was de eerste Vriendenbezoekdag een feit. Het Elisabeth Weeshuis Museum in Culemborg beet de spits af. Met de ontvangst van in totaal 9 bezoekers mogen we het begin wel aarzelend noemen, maar we gaan ervan uit, dat het moet groeien. Met de aanwezige Culemborgse Vrienden was het toch een mooie groep. En niet alleen gezellig: er werden ook volop ervaringen uitgewisseld en contacten gelegd.

Eerst koffie met wat lekkers, zegt Jan Seij, de kersverse voorzitter van de museumvrienden in Culemborg. In het museumcafé ontmoeten wij, Goudse vertegenwoordigers, museumvrienden uit Waalwijk, Schiedam, Woerden en natuurlijk ook uit Culemborg. Het is duidelijk dat nog niet alle verenigingen van museumvrienden de vriendenbezoekdagen op hun netvlies hebben staan. Dit eerste begin is in ieder geval hoopgevend.

Tijdens de koffie raken we al volop in gesprek met elkaar. 'Hoe doen jullie dit en hoe doen jullie dat?' Vragen waar elke vriendenclub tegen aan loopt, worden onderling besproken. Natuurlijk worden er volop anekdotes aan elkaar verteld. De sfeer zit er goed in.

Jan heet ons officieel welkom en als we langs de kassa geweest zijn, begint hij aan zijn rondleiding.
Hij neemt ons mee naar Elisabeth van Culemborg. Zij stierf in 1555 kinderloos en liet een groot vermogen na, waaruit o.a. het weeshuis is gebouwd. Gedurende bijna 400 jaar werd dit weeshuis geëxploiteerd voor jongens en meisjes. Het museum is gevestigd in de voormalige meisjesvleugel van het weeshuis. In het museum zijn nog vele sporen die herinneren aan het weeshuis, te zien.
Op de zolder etage is ruimte ingericht voor een wisseltentoonstelling. We zagen er oude archiefstukken waaronder een charter met stadsrechten uit 1318.

Jan wist ons boeiend te vertellen over het Elisabeth Weeshuis Museum in Culemborg.
Na de lunch was er voor belangstellenden nog een rondleiding door Culemborg.

De eerste Vriendenbezoekdag was voor de aanwezige verenigingen een succes:

“Het was een prachtige rondleiding en een zeer geslaagd begin van de reeks van bezoeken aan musea die meedoen aan het initiatief van de Federatie.”

“Ik heb het bezoek aan jullie museum als bijzonder plezierig en informatief ervaren. Tot gisteren was ik niet bekend met het Weeshuis en er op deze manier kennis mee te maken was erg leerzaam en in feite ook de bedoeling van een dergelijk vriendenbezoek.”

Vriendenbezoekdag Museum Sjoel Elburg

Vriendenbezoekdag Museum Sjoel Elburg

Impressie Vriendenbezoek aan Museum Sjoel in Elburg, 13 april 2019. De oude vestingstad Elburg was het decor van het bezoek van Museumvrienden uit Culemborg, Gouda en Den Helder aan Museum Sjoel Elburg.

Met een kopje koffie of thee met een plak echte Elburger appelcake werden de gasten, elf in getal, ontvangen in de bestuurskamer van dit museum van Joods leven in Elburg en de mediene. Behalve leden van het Vriendenbestuur was er ook een delegatie van het Stichtingsbestuur van de Sjoel. Na een welkom door Kees van den Boogert, de voorzitter van het Vriendenbestuur en een voorstelrondje, vertelde een bestuurslid het een en ander over de ontstaansgeschiedenis van dit museum. Met enige trots kon vermeld worden dat in het ruim tienjarig bestaan van dit museum er al twee ingrijpende uitbreidingen gerealiseerd konden worden. Deze uitbreidingen maken het mogelijk dat er, anders dan in de oorspronkelijke ruimte, ook wisselexposities georganiseerd worden en over een representatieve ontvangstruimte/ museumwinkel beschikt kan worden. Duidelijk werd dat het verlangen om de Elburger Joden, die op zo dramatische wijze in de Tweede Wereldoorlog werden weggerukt uit de plaatselijke gemeenschap, te blijven gedenken, samen met de bredere belangstelling voor de interessante historie van dit vestingstadje, de dragende pijlers zijn onder de realisering en instandhouding van dit museum.

Ook het educatieve aspect van aandacht voor verdraagzaamheid en waakzaamheid tegen een groeiend antisemitisme speelt een voorname rol. Vervolgens was er gelegenheid om het museum te bezichtigen. Na de lunch in een van de vele horecagelegenheden volgde er nog een rondleiding door een gids langs een aantal panden met een Joodse geschiedenis. Zij vertelde daar de verhalen over de levens van de vroegere bewonersen hun vaak aangrijpend einde.

Enkele reacties

“Wij kijken terug op een zeer boeiend bezoek. Nadat we door nagenoeg het voltallige bestuur werden ontvangen, zijn we eerst bijgepraat over het ontstaan van het museum met alles wat daaromheen heeft gespeeld. Het doet goed om te ervaren, hoeveel passie jullie museum omringt en hoe krachtig en professioneel jullie het museum hebben vorm gegeven. Ook voor bezoekers, die geen achtergrondkennis hebben van het jodendom, is het uitermate boeiend en interessant. Komt bij, dat de verhalen die verteld worden over het leven en de dood van joodse Elburgers de holocaust wel heel dichtbij brengen. Mooi en indringend gebracht. Aansluitend kregen we de mogelijkheid om een wandeling te maken langs de huizen en onderduikadressen van de joden in Elburg. En ook hierbij veel passie.”

“Wij willen jullie hele team van de 'Sjoel Elburg' nogmaals hartelijk danken voor de enorme gastvrijheid die we gisteren in Elburg hebben genoten. Het was een prima programma, we hebben veel gezien en geleerd. Ook was de ontvangst bijzonder warm te noemen op een toch wat koude dag”.

Vriendenbezoekdag Museum Gouda

Vriendenbezoekdag Museum Gouda

Zaterdag 11 mei kwam de Vereniging van Goudse Museumvrienden de eer toe om andere museumvriendente ontvangen. Bij de koffie ontmoeten 22 vrienden elkaar van Biesbosch Museum, Dorus Rijkersmuseum Den Helder, Elisabeth Weeshuis Museum Culemborg, Musea Zutphen, Onderwijsmuseum Dordrecht, Musea Gouda. Een ieder vertelt wat over zijn museum. Je staat er van te kijken hoeveel energie museumvrienden uitstralen naar hun museum toe. Museumvrienden zijn onmisbaar voor een museum!

Na de koffie geeft Pieter van der Wel van museum Gouda een uitgebreide rondleiding. Hij begint bij de maquette van Gouda uit 1562. Via de tentoonstelling 'Buitenschilderen' vertelt Pieter over de prachtige landschappen van Rousseau, Daubigny, Corot, Maris, Mauve, Gabriel e.a. Hij laat ons de Chirurgijnkamerzien die een beeld geeft van de artsenij van vroeger en met werken van Jan Steen. In de Regentenkamer toont hij prachtige religieuze voorwerpen uit verschillende perioden. Een kazuifel, die tot voor kort nog gedragen werd door de voorganger van de Oudkatholiekekerk, hangt nu te pronken in Museum Gouda.

In de Gasthuiskapel ligt een Karton (werktekening van Crabeth)van één van de Goudse Glazen. De museumvrienden uit het gehele land genieten van de Altaarstukken in de Gasthuiskapel en de Schuttersstukkenin het Ruim. Na anderhalf uur hebben we nog niet alles gezien maar de lunch wacht.

Gezellig met elkaar aan een lange tafel bij Brownies & Downies en volop tijd om ervaringen uit te wisselen. Na de lunch is er gelegenheid om de St Jans kerk te bezoeken of een stroopwafel experience mee te maken of om met Leo Wartenbergh mee te gaan met een rondleiding. Een ieder kiest voor de rondleiding. Leo geeft de keuze tussen een rondleiding door het Binnenhaven museum of het centrum. Het wordt het havengebied. Minder bekend maar Leo weet de museumvrienden te boeien met zijn uitgebreide feitenkennis.

Met een nazit in de tuin van het Museumcafe wordt de Vriendendag afgesloten. Jan Seij meldde namens de Federatie,dat nu al 17 musea hebben laten weten dat zij mee willen doen met de vriendenbezoekdagen. De enthousiaste reacties van deelnemers tot nu toe laten zien dat het de moeite waard is om elkaar op deze manier te ontmoeten.

Enkele reacties op de bezoekdag in Gouda:

We hebben echt genoten van de gastvrije ontvangst, de deskundige rondleiding, de gezellige lunch, de interessant havenwandeling en afsluitend het gezellige terrasje. Jullie hebben de lat hoog gelegd voor de volgende bezoeken.

Wij hebben enorm genoten van het bezoek aan onze museumvrienden in Gouda. Het was een hartelijke ontvangst door het bestuur en de wijze waarop zij ons aan elkaar lieten voorstellen gaf al gauw een vriendschapsband. De rondleiding in het museum vonden wij erg leuk en leerzaam. We hebben ook gezellig geluncht en daarna zijn wij met de stadswandeling meegegaan. Het was schitterend weer en we hebben al lopend genoten van de grachten en het gezicht op de haven. Leo was een geweldige gids. Voor ons was het een heel leuke dag waar wij met genoegen op terugzien. Voor herhaling vatbaar!

Vriendenbezoekdag Reddingsmuseum Dorus Rijkers

Vriendenbezoekdag Reddingsmuseum Dorus Rijkers

De Helderse Museumvrienden hebben woord gehouden, 'Den Helder waar de zon altijd schijnt'... En hoe!

De dag werd begonnen met de ontvangst van de 11 gasten uit Zutphen, Harlingen en Culemborg. Zij werden rond de klok van 11:00 uur van harte welkom geheten door Marcel Sanders, voorzitter van de Vrienden. Hierna voerde Jan de Ruiter, directeur van het 'Dorus Rijkersmuseum', het woord. Helaas moesten beide mannen rond de klok van 12:00 uur, wegens andere bezigheden, ons verlaten. Gelukkig werden de honneurs op uitstekende wijze waargenomen door Truus en Rian, resp. de penningmeester en secretaris van de Vrienden.

Na een heerlijk kopje koffie met een 'Heldenaartje' (een echt Helders gebakje) kregen zij een rondleiding met gids door het Reddingmuseum. En daarbij bleek dat het museum over een zeer uitgebreid en gevarieerd aanbod beschikt. Niet alleen de geschiedenis van het reddingwezen en het historisch materieel, maar ook de ontwikkeling van de navigatie en communicatie komen aan bod met een kijkje achter de schermen van de kustwacht. Boeiend en dus teveel om alles in één dagdeel te kunnen opnemen. Redenen te over om terug te komen voor een vervolgbezoek.

Na de rondleiding ging een ieder, op eigen kosten, de lunch gebruikenop Willemsoord, het voormalige marinecomplex met een uitgebreid horeca-aanbod. Op het terrein van 'Willemsoord' was bovendien van alles te doen waardoor er een grote drukte en gezelligheid heerste. Na de lunch scheepten de gasten om 13:30 uur in op de 'Johan de Wit' en na de vaartocht kon een ieder weer zijn eigen weg gaan of nogmaals het museum gaan verkennen.

Het was een zeer geslaagde dag, een dag waarop men elkaar uitgebreid spreken kon en een dag die zeker voor herhaling vatbaar is. De deelnemers hebben genoten!

Vriendenbezoekdag Stadsmuseum Woerden

Vriendenbezoekdag Stadsmuseum Woerden

Geslaagd bezoek aan Stadsmuseum WOERDEN met een lange nazit. Op zondag 25 augustus om 13.30 uur verwelkomt Dick Launspach, voorzitter van de museumvrienden van het Stadsmuseum Woerden een twintigtal museumvrienden.

Dit keer komen de Vrienden uit Wageningen, Culemborg, Gouda, Zuylen, Cruqius, Utrecht en natuurlijk ook uit Woerden. Het is een warme dag maar in monumentale pand uit de vijftiende eeuw, is het heerlijk vertoeven. De koffie met traktatie smaakt prima. Ans Bierlaagh,een vrijwilligster van het museum, neemt ons eerst mee naar de Vroedschapszaal. Het interieur is nog grotendeels origineel. Een bijzondere bijeenkomst was in 1610. Er moest een geschil bijgelegd worden tussen de Staten van Utrecht en het Stadsbestuur. Er waren 'hogegasten' bij zoalsvertegenwoordigers van prins Maurits, de Staten-Generaal, de Raad van State en ambassadeurs van Frankrijk en Engeland. Na afloop schonken de gasten een gedenkraam met daarin de wapens van de aanwezigen.

De rondleiding wordt voortgezet langs archeologische vondsten, die altijd bovenkomen als er ergens in het centrum van Woerden gegraven gaat worden. De eye-catcher is de tentoonstelling van de Haagse school in het Groene Hart rond 1900, 'Boeren van toen'. Kunstenaars als Jozef Israels, Anton Mauve, en Jan Hendrik Weissenbruch trokken er met tubes verf en palet op uit om het oer Hollandse landschap maar ook haar bewoners te schilderen. Ans vertelt ons dat het een zwaar leven was. Men was overgeleverd aan de grillen van de natuur. Op de muren zijncitaten geschreven uit het boek 'Het wassende water uit 1925' van de in Woerden geboren Herman de Man.

Tijdens de lange nazit zijn we allemaal zeer tevreden over dit vriendenbezoek en tevens worden herinneringen opgehaald aan vorige vriendenbezoeken in Culemborg, Gouda, Elburg en Den Helder. Een goed initiatief. Reeds 23 vriendenverenigingen hebben zich inmiddels aangesloten bij dit initiatief. Een leuke manier om elkaar op deze wijze beter te leren kennen.

Els Scholten-Quispel

Vriendenbezoek Nationaal Onderwijsmuseum

Vriendenbezoek Nationaal Onderwijsmuseum

Op maandag 16 september 2019 hebben de Vrienden van het Nationaal Onderwijsmuseum een (te) klein aantal vrienden op bezoek gehad, want wat hebben de thuisblijvers gemist!In een meer dan bijzonder gebouw met een voor een museum unieke inrichting werden we welkom geheten door onze gastvrouwen onder aanvoering van Marianne Pas, de voorzitter van de Vrienden.

Zij vertelde onder het genot van een kopje koffie of thee -met een museumbonbon! –over de geschiedenis van zowel het gebouw als het museum zelf. En die geschiedenissen zijn op zich al meer dan de moeite waard om verteld te krijgen.

Vervolgens werden de gasten rondgeleid door een museumdocent, die ruim aandacht schonk aan de achtergronden van de ontwikkeling in het onderwijs in Nederland. En die ontwikkeling gaat van op de grond zittend in een boerenschuur naar een goed geoutilleerd schoolgebouw met ergonomisch verantwoord meubilair en van een leesplankje naar de laptop. Omdat werkelijk iedereen een schoolervaring heeft, was tijdens de rondgang en uitleg veel herkenning te bespeuren, maar niet alleen dat. Ook kwamen de verhalen los en binnen afzienbare tijd had onze docent de handen vol om de groep bij de les te houden. En zo werden we door de geschiedenis geleid van het leren lezen, schrijven en rekenen met de hulpmiddelen van toen en nu. Maakten we kennis met het ontstaan en de ontwikkeling van het beroepsonderwijs en de bijzondere scholen zoals Montessori en Jenaplan. Zagen we de bijzondere uitneembare papier maché-modellen van dr. Auzoux, de blokkendoos van Fröbel, de experimentele schoolgebouwen en de lijfstrafwerktuigen.

Na ruim 2 uur moest aan de rondleiding een eind gemaakt worden, maar we hadden gerust nog een paar uur door kunnen gaan.Een mooie en boeiende middag, de zeker een vervolg krijgt.

Dank aan de Vrienden van het Nationaal Onderwijsmuseum!

Vriendenbezoekdag Van Abbe Museum

Vriendenbezoekdag Van Abbe Museum

Zaterdag 28 september 2019 bezochten zo’n 15 vrienden van diverse verenigingen het Van Abbemuseum in Eindhoven. Zij werden welkom geheten door Rita Bosch, secretaris van de Vrienden Van Abbemuseum en Maartje Toet.

Na een kopje koffie volgde een rondleidingdoor de tentoonstelling Ooggetuigen van strijd Goya, Beuys, Dumas, een indringende tentoonstelling met werk van kunstenaars die ooggetuige waren van oorlog en conflict. Kunstenaars van verschillende tijden hebben nagedacht over hun ervaringen in moeilijketijden. Ze geven stof tot nadenken over de conflicten die ons vandaag de dag omringen.

Het hart van de tentoonstelling wordt gevormd door de 18de-eeuwse radicale prenten van William Hogarth en Francisco José de Goya. Deze prenten, voor de eerste maal getoond in Nederland, worden gecombineerd met moderne topstukken uit de Van Abbe-collectie van o.a. Joseph Beuys, Constant, Marlene Dumas en Anna Boghiguian.

Na afloop van de rondleiding was er voor de aanwezigen nog veel te zien in de overige zalen van het Van Abbe.

We kijken terug op een plezierige dag.

Vriendenbezoekdag Museum Veere

Vriendenbezoekdag Museum Veere

Op zaterdagmiddag 12 oktober 2019 verwelkomden de Vrienden van het Museum Veere zo’n 25 vrienden van diverse musea uit Nederland in de trouwzaal van het oude Stadhuis van Veere, onderdeel van het Veers Museum.

Als welkom konden de bezoekers zich op deze druilige zaterdagmiddag tegoed doen aan een kopje koffie en thee met zelfgebakken cake. Vice -voorzitter en secretaris ArndJan van Wijk sprak een welkomstwoord en gaf informatie over het Museum Veere en de Stichting Vrienden van het Museum Veere. 160 Vrienden, drie nieuwsbrieven per jaar en 2 vriendenavonden, elk voor de opening van een nieuwe tentoonstelling.

Daarna gaf hij het woord aan Joost Bakker, eigenaar van Galerie “De Vier Gemeten” in Middelburg en deskundige op het gebied van de Veerse kunstenaarskolonie. Joost Bakker is ook auteur van het boek “Veere daar moest je geweest zijn” en samensteller van de gelijknamige tentoonstelling in het Veerse Museum. Spreker sprak over het ontstaan van kunstenaarskolonies in Europa en die van Veere in het bijzonder waarbij vele Veerse schilders de revue passeerden.

Na deze boeiende lezing werd de tentoonstelling van de Veerse schilders in het Stadhuis en in de Schotse Huizen op de Kaai (de hoofdlocatie van het Museum Veere) bezocht waarbij Joost Bakker toelichting gaf bij de tentoongestelde kunstwerken. Al met al een heel geslaagde middag waarbij er een duidelijk beeld van de Veerse kunstenaars kolonie werd gepresenteerd. Voor velen was een het een “eye opener” te merken dat er in Veere zo’n actieve kolonie bestond.

Veere, 13 oktober 2019A.J.P. van Wijk

Vriendenbezoekdag Vrijmetselarijmuseum

Vriendenbezoekdag Vrijmetselarijmuseum

Zaterdag 30 november was het dan zover. De laatste vriendenbezoekdag van 2019. En het was een afsluiting in stijl. Met 15 museumvrienden verzameld in een van de oudste musea van Den Haag in een prachtig pand aan de Javastraat. Nieuwsgierig naar wat de Vrijmetselarij nou werkelijk betekent en welke historie eraan ten grondslag ligt.

De eerste verrassing bij binnenkomst. Wat een monumentale trap! Eenmaal in de centrale hal lopen we al verwonderend richting ontvangstkamer waar we koffie met wat lekkers aangeboden krijgen. Als iedereen is voorzien, worden we welkom geheten door Karel Mulder, interim directeur en Blair Kneppers, een conservator van het museum. Karel vertelt in hoofdlijnen over de essentie van het zijn van vrijmetselaar, de geschiedenis van het pand, de andere activiteiten erin naast het museum en de organisatie van de vrijmetselaren in de wereld, Nederland en de zogenoemde loges.

Daarna neemt Blair ons mee op ontdekkingstocht. Hij begint in de hal en presenteert eenvan de meest invloedrijke Nederlandse vrijmetselaren, prins Frederik. Vervolgens krijgen we een toelichting op de historische wand waarop in hoofdlijnen zowel de stromingen in de wereld als de ontwikkelingvan de vrijmetselaren is weergegeven. En dat toont meerdere overeenkomsten. De wand eindigt bij de fotogalerij van beroemde vrijmetselarenzoals Churchill, diverse Amerikaanse presidenten, Henry Ford, Stan Laurel en Allende om er maar eens een paar te noemen. Maar ook Mozart bleek een actieve vrijmetselaar te zijn.

Dan naar de expositiekamer, waar we een inkijk kregen in de gang van zaken binnen de loge. We ontdekten, dat het enige geheim van de vrijmetselaren is, dat zij alles wat tijdens de bijeenkomsten met elkaar wordt gedeeld –om het in een tegenwoordige terminologie uit te drukken –onder elkaar blijft. Waarom? Omdat het persoonlijk en in vertrouwen met elkaar wordt besproken teneinde jezelf als mens verder te kunnen ontwikkelen. En dat kun je nu eenmaal niet aan de grote klok hangen. Voor de rest is er niets geheim. Natuurlijk, ook de vrijmetselaren kennen hun eigen gebruiken, attributen, procedures, etc. Maar daarin zijn ze niet uniek.

En nu we toch bezig zijn: de vrijmetselaren zijn niet achter de schermen bezig om wat dan ook in de wereld te veranderen, ook al hebben in het verleden zoals de kerk(en) en dictators, maar ook in het heden anders beweerd. Niets van dat alles: de focus is gericht op de mens zelf en des zelfs ontwikkeling. Niets meer en niets minder. En dat blijkt al meer dan genoeg. Boordevol informatie en onder de indruk van dit bijzondere museum sloten we af en konden onder een inmiddels stralende zon, Den Haag gaan verkennen.

Karel en Blair: heel hartelijk dank voor deze bijzondere ervaring!